ISBITAALADA MAGAALADA KHARTUUM OO DIB U HOWL BILAABAY.
Isbitaal si cusub loo dayactiray oo ku yaalla magaalada Khartoum ayaa adeegyadiisa caafimaad dib u bilaabay, kooxda caafimaadka ayaa wejiyadooda laga dheehan karaa farxad, ku dhawaad saddex sano ka dib markii la burburiyay lana dhacay maalmihii ugu horreeyay ee dagaalka Suudaan, xaruntu waxay soo dhawaysay bukaankeedii ugu horreeyay.
Isbitaalka Waxbarashada ee Baxri oo ku yaalla waqooyiga caasimadda, waxaa gudaha u galay ciidamada sida miltariga u tababaran ee Gurmadka Degdegga ah (RSF) bishii Abriil 2023, wax yar ka dib markii uu dagaalku ka dhex qarxay RSF iyo Hoggaanka miltariga Suudaan.
Baxri waxay ahayd goob dagaal ilaa ay ciidanka dawladdu qaadeen weerar rogaal-celis ah oo ay ku dhex mareen Khartuum sannadkii hore, iyagoo deegaankaas dib uga qabsaday RSF bishii Maarso.
“Waligeen maysan noo muuqan in isbitaalku dib u furmi doono,” ayuu yiri Dr. Cali Maxamed Cali, oo ku faraxsan inuu dib ugu soo laabto qaybtiisii qalliinka ee hore. “Gabi ahaanba waa la burburiyay, waxba kama harin,” ayuu u sheegay wakaaladda wararka ee AFP. “Waxaan ku qasbanayn inaynu wax walba eber ka bilowno.”
Dr. Cali ayaa waqooyiga Khartoum uga qaxay maalmihii hore ee dagaalka, isagoo ka shaqeynayay xero caafimaad oo kumeel-gaar ah oo aan lahayn “galoofyada gacmaha, qalabka qalliinka, iyo xitaa dawooyinka wax lagu nadiifiyo.”
Sida ay sheegtay Ururka Caafimaadka Adduunka (WHO), iskahorimaadku wuxuu qasbay in la xiro in ka badan saddex meelood oo meel xarumaha caafimaadka ee Suudaan, wuxuuna sababay tiradii ugu badnayn ee dhimasho ee adduunka ka dhalata weerarada lagu qaado kaabayaasha caafimaadka.
Tobanaan kun oo qof ayaa lagu dilay guud ahaan Suudaan tan iyo markii uu dagaalku billowday, halka 11 milyan oo qof ay ku barakaceen, taasoo dhalisay dhibaatadii ugu weynayd ee gaajo ee adduunka ka jirta.
Laakiin iyadoo hadda RSF laga saaray Khartoum, dawladda uu miltarigu taageerayo ee Suudaan ayaa si tartiib-tartiib ah u soo laabanaysa, magaaladii burburtayna waxay billowday inay dib u dhisato.
Ku dhawaad 40 ka mid ah 120-kii isbitaal ee Khartoum, oo xirnaa intii uu dagaalku socday, ayaa dib u bilaabay shaqada, sida ay sheegtay Shabakadda Dhakhaatiirta Suudaan, oo ah koox caafimaad oo maxalli ah.
‘Burbur ka haray’
Isbitaalka Waxbarashada ee Bahri, oo ka hor iskahorimaadka daweyn jiray qiyaastii 800 oo bukaan maalintii qaybtiisa degdegga ah, ayaa dhowr jeer la weeraray lana dhacay.
“Dhammaan qalabkii waa la xaday,” ayuu yiri agaasime Galaal Mostafa, isagoo raaciyay in qiyaastii boqolkiiba 70 dhismooyinka isbitaalka ay waxyeello soo gaartay, nidaamkii korontaduna uu gabi ahaanba burburay.
